W artykule 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ustawodawca opisał szczególne procedury dotyczące dystrybucji asortymentu używanego, twórczość artystyczną, przedmiotów kolekcjonerskich i staroci w systemie VAT marża. Nakaz ten tłumaczy, że poprzez asortyment używany pojmuje się ruchomy dobytek, nadający się do ponownego użytku w ich aktualnym stanie albo po naprawie. Definicję tą uwzględnia się w przypadku, kiedy towary używane odsprzedawane są przez płatnika, który nabył albo sprowadził je w celu dalszej ich odsprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża umożliwia nałożenie podatku VAT jedynie na dysproporcję między kosztem zakupienia a kosztem sprzedaży, a nie całokształt obrotów zyskanych przez płatnika.
W myśl ustawy o podatku VAT, rozliczanie systemem VAT marża jest osiągalne tylko w sytuacji, gdy towary używane zostały zakupione od podmiotu , który nie jest oficjalnym podatnikiem VAT lub zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej lub gdy zakup był dokonany od oficjalnego podatnika VAT, a dystrybucja, o jakiej mówi ustawa była zwolniona od podatku na fundamencie artykułu 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT oraz płatników VAT, w sytuacji opodatkowania tejże dystrybucji w systemie VAT marża.
Zasada nałożenia podatku w systemie VAT marża jest poniższa: w przypadku biznesmena, który wykonuje czynności opierające się na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, rzeczy kolekcjonowanych i staroci kupionych wcześniej przez niniejszego podatnika w zamyśle prowadzonej przez niego działalności lub importowanych celem ponownego zbycia. W niniejszych przypadkach podstawą opodatkowania akcyzą od asortymentu i usług jest narzut, stanowi on różnicę pomiędzy całkowitym przychodem ze sprzedaży, a sumą kosztu kupna, zmniejszona o kwotę akcyzy.
Ponadplanowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Możliwość zastosowania nakładania podatku systemem VAT marża podlega
ograniczeniu wypływającemu z artykułu 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z artykułu tego wypływa, iż użycie systemu VAT marży tyczy się wyłącznie takich dystrybucji asortymentu używanego, które płatnik nabył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub struktury organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest płatnikiem podatkowym lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) podatników, o ile przedmiotem nabycia stały się asortymenty używane nie podlegające podatkowi na podstawie artykułu 43 ust. 1 pkt 2 lub zakupienie nastąpiło od małego przedsiębiorcy, który korzysta ze zwolnienia z opodatkowania
3) podatników, o ile dostawa tych asortymentów była opodatkowana w procedurze marży
4) podatników podatku od wartości dodanej, o ile dostawa tych asortymentów była uwolniona od podatku w myśl adekwatnych regulacjom załączonych w artykule 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) podatników podatku od wartości dodanej, o ile dostawa tych asortymentów była obłożona podatkiem od wartości dodanej w myśl adekwatnych procesowi opodatkowania marży, a kupujący posiada dokumenty jednomyślnie potwierdzające zakupienie towarów na tych prawach
Podsumowując, żeby móc użycia obliczenia podatku w systemie VAT marża, nabycie musi nastąpić od osoby nie płacącej podatku, podatnika zwolnionego podmiotowo od podatku lub od podatnika, który przy dystrybucji skorzystał ze zwolnienia przedmiotowego lub procedurę nałożenia podatku narzutu. Tłumacząc ogólnie, nabywca nie miał możliwości odliczyć na poprzednim etapie podatku VAT.
Podatnicy uprawnieni do stosowania szczególnej procedury rozliczania podatku VAT, o jakim mowa w art. 119 i 120 ustawy o VAT, nie posiadają obowiązku wyszczególnienia na fakturze VAT swojej marży. W fakturze podają tylko kwotę należności ogółem.